Tyskie Browarium

Historia piwa to temat fascynujący i niezwykle obszerny. A to dlatego, że napój ten towarzyszy ludzkości od jej zarania, zatem historia świata w dużej mierze przeplata się z historią piwa. Poniżej garść ciekawych informacji, których rozszerzoną wersję znaleźć można w załączonym na stronie pliku pdf

ZACZĘŁO SIĘ U SUMERÓW

Pierwsze udokumentowane ślady warzenia piwa pochodzą z czasów cywilizacji sumeryjskiej, na terytorium dzisiejszego Iraku. Archeolodzy odkryli tam duże, gliniane pojemniki z okresu ok. 6500 r. p.n.e. przypominające kadzie warzelne.

Piwo Sumerów zwano „sikaru”. Napój ten przygotowywały wyłącznie kobiety pod nadzorem piwowara, który cieszył się dużym szacunkiem i przywilejami.

Sam napój powstawał w trakcie dość prymitywnego procesu. Wyrabiano ciasto, z którego formowano placki, które po wysuszeniu kruszono i zalewano w dzbanach wodą. Dla nadania goryczki dodawano pod koniec fermentacji ziół, np. rozmarynu. Gęsty napój pito z wielkich dzbanów przy pomocy długich bambusowych rurek.

Warzenie piwa było u Sumerów zajęciem szlachetnym, co podkreśla fakt, że napój ten uhonorowano samodzielnym bóstwem – boginią piwa Nikasi.

SUROWY HAMMURABI

Następcami cywilizacji Sumerów byli Babilończycy. Ich władca Hammurabi stworzył ok.1730 roku p.n.e. słynny kodeks. Do historii przeszedł paragraf 111 w którym przewidziano karę dla producenta napoju nie zdatnego do spożycia – utopienie we własnym piwie.

Jak produkowali piwo poddani Hammurabiego? Wypiekano tzw. chleby piwne z wysłodowanych ziaren zbóż. Następnie placki rozgniatano i zacierano z wodą oraz dodatkami. Zacier podgrzewano. Tak przygotowaną gęstą brzeczkę studzono, a potem cedzono przez sita do wielkich dzbanów, gdzie napój fermentował. Gotowe piwo było gęste i pożywne, gdyż często zawierało kawałki placka czy ziaren.

POD OPIEKĄ OZYRYSA

Narzędzia produkcji i dzbany do picia piwa znaleziono m.in. w grobowcu Tutenchamona oraz w świątyni Amona.

W PERSJI I CHINACH

W VI wieku p.n.e. Persowie podbili wszystkie kraje Bliskiego Wschodu oraz Egipt. To właśnie oni po raz pierwszy zastosowali naczynia miedziane do warzenia piwa. Metodami warzenia piwa interesowali się też kupcy greccy, a później Rzymianie. Także w dalekich Chinach znano piwo o nazwie „tsiou”, które produkowano z prosa. Jego nadużywanie surowo karano.

EUROPEJSKIE OPACTWA

Z czasem piwo przywędrowało z kupcami na kontynent europejski, choć cywilizacje grecka i rzymska preferowały wino, zwłaszcza po uznaniu przez chrześcijaństwo wina za napój uświęcony. Piwowarstwo, aż do średniowiecza, rozwijało się głównie w krajach Europy północnej. Przełomem było to, że średniowieczne klasztory, będące centrami kultury i sztuki, stały się także ośrodkami piwowarstwa. Warzeniem piwa zajmowali się w tamtych czasach benedyktyni i cystersi, którzy rozwinęli technologię produkcji słodu i piwa oraz użycie chmielu. W okresie renesansu wydano kilka ważnych aktów prawnych, pilnujących jakości piwa i czystości produkcji, m.in. słynny „Reinheitsgebot” czyli prawo czystości z 1516 roku mówiące, że surowcami do produkcji piwa dolnej fermentacji mogą być używane wyłącznie słód jęczmienny, chmiel i woda.

Z czasem produkcja piwa przeszła również w ręce osób świeckich, a od XVI wieku produkcja przekształciła się już w gałąź przemysłu. Czasem szczególnych zmian był jednak dopiero XIX wiek, kiedy to w roku 1842 wprowadzono w czeskim Pilznie technologię dolnej fermentacji.

PIWO WSPÓŁCZEŚNIE

Również w XIX wieku wprowadzono innowacje techniczne w postaci maszyny parowej czy sztucznego chłodzenia, dzięki którym usprawniano produkcję i umożliwiano jej szybki wzrost. Zwiększenie produkcji piwa stało się również możliwe dzięki naukowym odkryciom, m.in. wyodrębnieniu czystych kultur drożdży oraz wprowadzeniu do produkcji piwa pasteryzacji wydłużającej jego przydatność do spożycia.

Choć podstawowa technologia stosowana w minionym XX i obecnym XXI wieku nie zmieniła się znacznie od końca XIX-wiecznego stulecia, to z pewnością zmieniły się narzędzia, którymi wspomagają się piwowarzy. Automatyzacja i komputeryzacja znacznie ułatwiły przeprowadzanie wielu procesów, dały też możliwość lepszej kontroli jakości piwa. Nie zmienia to jednak prawdy aktualnej od zarania historii piwowarstwa. To przede wszystkim kunszt i doświadczenie piwowarów połączone z najlepszą wodą, słodem i chmielem dają pożądany efekt – wyborne piwo.