Nasza historia
Szklanki i kufle
Z zachowanych średniowiecznych źródeł wynika, że kubek jest najstarszym naczyniem służącym do picia piwa. W testamencie Kazimierza Wielkiego wymienia się także pewną ilość oprawionych rogów, które również służyły jako naczynia do piwa. Na co dzień pito jednak z kubków, które początkowo miały kształt smukły lub lekko przewężany, co dawało naczyniom pewną elegancję. Czasami kubki posiadały pokrywki, by utrudnić dodanie trucizny przez ewentualnego truciciela.
Na podstawie kronikarskich przekazów należy podkreślić, że tę ewentualność na dworach władców traktowano z całą powagą. Najstarszy archiwalny zapis w poznańskich archiwach, wymieniający nazwę tego naczynia do piwa pochodzi z 1435 roku.
Kubki wykonywano z polewanej lub szkliwionej gliny, toczono z drewna, odlewano w cynie lub wykuwano ze srebra. Zachowane egzemplarze z XVII wieku charakteryzują się bogatą dekoracją ornamentalną lub nawet figuralną.
Ze szklanic zdobionych farbami pito zapewne w ziemiańskich i magnackich domach, gdyż mowa jest o nich w wierszach Reja i Kochanowskiego.
W XVIII wieku powszechny staje się koniczny kształt tego naczynia. Odwrócony, ścięty stożek naśladujący kubek metalowy. Kształt ten dotrwał nawet do XX wieku. Popularnością zaczynają cieszyć się szklanice wykonane ze szkła kryształowego. Niejednokrotnie są już szlifowane tworząc tzw. wieloboczny brzusiec. Popularne stają się szklanice grawerowane, a najczęstszym motywem były szlacheckie herby właściciela.
W XVI wieku pojawiły się pierwsze wzmianki o kuflach jako konkurencji dla szklanic. Kufle rozpowszechniają się stopniowo i to raczej w gospodach i zajazdach. Kształt kufli zmieniał się od gruszkowatego do beczkowatego. Wykonywane były z gliny, drewna, cyny, a także kamionki, fajansu czy szkła. Kufle posiadały najczęściej pokrywki chroniące napój przed przypadkowymi zewnętrznymi zanieczyszczeniami żywym bądź "martwymi". W XVII wieku pojawiają się w mieszczańskich inwentarzach kufle kamionkowe popularne wcześniej już w Saksonii i Nadrenii. Te pięknie wykonane naczynia cieszyły oko piwosza, jednak stwarzały na pewno problem z utrzymaniem prawidłowej higieny naczynia.
Kiedy w XIX wieku wprowadzono filtrację piwa, coraz większego znaczenia nabrała barwa i klarowność piwa. Stąd zaczęły pojawiać się na rynku bardziej przezroczyste szklane kufle, a następnie szklanki i pokale, czyli wysokie naczynia w kształcie odwróconego stożka, przypominające kielich do szampana, z dużą górną powierzchnią na obfita pianę.
Dziś na szklanki i kufle patrzymy z perspektywy funkcjonalności, estetyki i możliwości chemicznego i mechanicznego mycia w wysokich temperaturach. Szkło powinno być odporne na szoki termiczne. Szklanki i kufle muszą być czyste i pozbawione zapachów.
Kształty szklanek są również dobrane do specyfiki piwa. Dla popularnych piw jasnych kształt szklanki powinien utrzymywać przez długi okres pianę oraz spowolnić wyzwalanie się dwutlenku węgla. Kufel lub szklanka powinny mieć także zaznaczoną pojemność gwarantującą określoną ilość nalewanego piwa.
Newsletter
Jeśli chcesz otrzymywać najświeższe informacje dotyczące Tyskiego Browarium zapisz się do naszego newslettera.
